แบบแปลนบ้านน็อคดาวน์ 5 ขนาด ตั้งแต่ห้อง 3×3 ถึงบ้านต่อกัน 6×9 เมตร

ขนาดบ้านน็อคดาวน์ที่ผู้ขายประกาศ

แบบแปลนบ้านน็อคดาวน์ที่นำไปใช้ได้จริงควรเริ่มจากขนาดที่มีขายอยู่แล้ว เมื่อดูรายการของผู้ขายหลายรายในไทย (สำรวจ พ.ย. 2569) หลังส่วนใหญ่กว้าง 3 เมตร ความยาวมีตั้งแต่ 3 เมตรขึ้นไป เช่น 3×3, 3×4, 3×4.5, 3×5, 3×6 และ 3×7 เมตร บางรายมีหลังกว้าง 4–5 เมตร เช่น 4×6, 4×7 และ 5×6 เมตร และมีห้องเล็กกว่านั้นอย่าง 2×3 เมตร

ความกว้าง 3 เมตรเกี่ยวกับการขนส่ง ผู้ขายรายหนึ่งระบุว่าบ้าน 3×6 เมตรขนด้วยรถคันเดียว ส่วนบ้านที่กว้าง 6 เมตรขึ้นไปต้องใช้รถ 2 คันแล้วนำไปต่อกันที่หน้างาน อีกรายระบุว่าตัวห้องแบบมาตรฐานยาว 3 หรือ 6 เมตร สูงภายใน 2.50 เมตร ซึ่งเป็นความสูงที่ขึ้นรถบรรทุกได้ บทความนี้จึงเลือก 5 ขนาดที่ครอบคลุมการใช้งานส่วนใหญ่ คือ 3×3, 3×4 และ 3×6 เมตร กับบ้านที่ต่อจากหลัง 3×6 เมตร คือ 6×6 และ 6×9 เมตร

พื้นที่ใช้จริงหลังหักผนัง

ตัวเลขในประกาศส่วนใหญ่เป็นขนาดภายนอก ผนังที่พบบ่อยคือแซนด์วิชพาเนลไส้โฟม EPS หนา 50 มม. หรือ 2 นิ้ว ผู้ผลิตแผ่นรายหนึ่งมีความหนาให้เลือกตั้งแต่ 50 ไปจนถึง 250 มม. ถ้าผนังหนา 5 ซม. ด้านที่กว้าง 3 เมตรจะเหลือภายใน 2.90 เมตร ตารางนี้คำนวณพื้นที่ภายในของแต่ละขนาด โดยถือว่าทุกหลังมีผนังของตัวเองครบทุกด้าน

บ้านที่วางต่อกันจะมีผนังสองชั้นตรงรอยต่อ รวมกันหนาราว 10 ซม. ถ้าผู้ผลิตออกแบบให้ใช้ผนังร่วมกันหรือเปิดโล่ง พื้นที่จะเพิ่มขึ้นเล็กน้อย และถ้าโครงเหล็กมีเสายื่นเข้ามาในห้อง มุมห้องจะเสียไปอีกนิด ก่อนซื้อเฟอร์นิเจอร์ให้ขอขนาดภายในของรุ่นนั้นจากผู้ขาย

ขนาดเฟอร์นิเจอร์ที่ใช้วาดแปลน

แปลนทุกแบบในบทความนี้ใช้ขนาดของสินค้าที่วางขายในไทย (ดูเมื่อ พ.ย. 2569) และเว้นทางเดินอย่างน้อย 0.60 เมตร ซึ่งเป็นระยะขั้นต่ำที่นักออกแบบห้องนอนนิยมใช้ ถ้าเป็นทางเดินหลักที่ใช้ทั้งวัน คู่มือออกแบบบางแห่งแนะนำให้กว้าง 76–91 ซม.

วิธีอ่านภาพ: หน้าต่างเป็นแถบบางที่ทับอยู่บนผนัง ประตูเป็นเส้นบานพร้อมเส้นโค้งตามแนวที่บานกวาด และเส้นประสีเขียวคือแนวที่คนเดินผ่านบ่อยที่สุด ตัวเลขบอกระยะของห้องเดี่ยวเป็นขนาดภายใน ส่วนของบ้านที่ต่อหลายหลังเป็นขนาดภายนอก

3×3 และ 3×4 เมตร: ห้องสำหรับ 1–2 คน

3×3 เมตร: ห้องนอนคนเดียว

พื้นที่ใช้จริงราว 8.4 ตร.ม. วางเตียง 3.5 ฟุตชิดผนังหนึ่งด้าน โต๊ะยาว 1.20 เมตรชิดผนังฝั่งตรงข้าม และตู้บานเลื่อนข้างประตูได้ ทางเดินข้างเตียงจากประตูถึงโต๊ะกว้าง 0.75 เมตร และตู้บานเลื่อนไม่ต้องเว้นที่ให้บานกางเข้ามาในห้อง

ขนาดนี้เหมาะเป็นห้องนอนคนเดียว ห้องพักแขกข้างบ้านหลัก หรือห้องทำงาน ไม่เหมาะกับการอยู่ประจำ 2 คน ผู้ขายรายหนึ่งระบุว่าไม่มีตัวเลือกห้องน้ำในตัวสำหรับขนาด 3×3 เมตร จึงต้องใช้ห้องน้ำของบ้านหลักหรือห้องน้ำแยก

3×4 เมตร: เตียง 5 ฟุตเริ่มวางได้

ความยาวที่เพิ่มขึ้น 1 เมตรทำให้วางเตียง 5 ฟุตโดยหันหัวเตียงชนผนังด้านสั้น และลงจากเตียงได้ทั้งสองข้าง โต๊ะอยู่ชิดผนังด้านยาว ส่วนตู้บานเลื่อนอยู่ที่มุมฝั่งประตู อยู่ 2 คนได้ แต่ที่เก็บของจะมีแค่ตู้ใบเดียวกับใต้เตียง

ผู้ขายรายหนึ่งแนะนำขนาดนี้สำหรับห้องทำงาน ร้านเล็ก หรือป้อมยาม บางรายใส่ห้องน้ำในหลัง 3×4 เมตรด้วย แต่จะเหลือที่แค่เตียงกับทางเดิน ถ้าต้องการห้องน้ำในตัว ขนาด 3×5 หรือ 3×6 เมตรจัดได้ง่ายกว่า

3×6 เมตร: ใส่ห้องน้ำได้โดยไม่เบียด

3×6 เมตรเป็นขนาดที่ผู้ขายหลายรายมีหลายรุ่นให้เลือก พื้นที่ใช้จริงราว 17.1 ตร.ม. ในแปลนนี้ ห้องน้ำ 1.50 × 1.50 เมตรใช้พื้นที่ 2.25 ตร.ม. ที่มุมหนึ่ง ถัดลงมามีที่พอสำหรับตู้บานเลื่อน โต๊ะอยู่ใต้หน้าต่าง และเตียง 5 ฟุตอยู่อีกปลายบ้าน โดยเหลือข้างเตียงข้างละ 0.70 เมตร ประตูห้องน้ำเปิดออกนอกเพื่อไม่ให้บานชนโถ แต่หน้าห้องน้ำต้องว่างพอให้บานกางได้

ขนาดนี้อยู่ประจำ 2 คนได้ ถ้าอยากดูการจัดห้อง 3×6 เมตรแบบอื่น เช่น ใช้ตู้กั้นมุมนอน หรือเพิ่มครัวเล็ก อ่านต่อที่ แบบบ้านน็อคดาวน์ 3×6 เมตร จัดห้องยังไงให้อยู่ได้จริง ส่วนการเดินท่อของห้องน้ำ อ่านได้ที่ ห้องน้ำสำเร็จรูป ติดตั้งอย่างไร ต่อท่อแบบไหน

6×6 และ 6×9 เมตร: วางหลายหลังต่อกัน

เมื่อต้องการพื้นที่มากกว่า 18 ตร.ม. วิธีที่ผู้ขายใช้บ่อยคือผลิตหลัง 3×6 เมตรหลายหลัง แล้วนำมาวางชิดกันด้านยาว 2 หลังได้ 6×6 เมตร 3 หลังได้ 6×9 เมตร ทั้งสองแปลนด้านล่างคิดว่าเจาะผนังรอยต่อเป็นประตูได้ ซึ่งต้องให้ผู้ผลิตยืนยันก่อน เพราะบางรุ่นใช้ผนังช่วยรับแรง

6×6 เมตร จาก 2 หลัง

หลังซ้ายแบ่งเป็นห้องนอนเตียง 5 ฟุต และห้องนอนเตียง 3.5 ฟุต ห้องละราว 8.4–8.6 ตร.ม. ทั้งสองห้องเข้าทางประตูที่เจาะผนังรอยต่อ หลังขวามีประตูทางเข้า มุมนั่งเล่น เคาน์เตอร์ครัว โต๊ะเล็ก และห้องน้ำ 1.50 × 1.50 เมตร ครัวกับห้องน้ำอยู่ด้านเดียวกันเพื่อให้ท่อน้ำสั้น แปลนนี้เหมาะกับพ่อแม่และลูก 1–2 คน

6×9 เมตร จาก 3 หลัง

หลังที่สามทำให้มีห้องนั่งเล่นเต็มหลัง ส่วนครัว โต๊ะกินข้าว มุมซักผ้า และห้องน้ำย้ายไปอยู่หลังขวา ห้องนอนที่สองวางเตียง 3.5 ฟุตได้ 2 เตียง โดยเหลือทางเดินระหว่างเตียง 0.85 เมตร ช่องเปิดระหว่างหลังกลางกับหลังขวากว้าง 1.20 เมตร พื้นที่ใช้จริงราว 51 ตร.ม. อยู่ได้ 4–5 คน

ยิ่งต่อหลายหลัง รอยต่อหลังคาและจุดรองที่ต้องได้ระดับเดียวกันก็ยิ่งมาก รายละเอียดเรื่องรอยต่อ ฐานรอง และการเปิดผนัง อ่านได้ที่ วางต่อกันหลายหลัง ได้บ้านหลังใหญ่ขึ้นไหม

ตารางสรุป 5 ขนาด

พื้นที่คิดจากผนังหนา 5 ซม. จำนวนคนเป็นการประเมินของทีมบรรณาธิการจากแปลนในบทความ ไม่ใช่เกณฑ์ทางกฎหมาย

แปลนนี้ใช้ยื่นขออนุญาตได้ไหม

ใช้ไม่ได้ แปลนในบทความนี้เป็นภาพร่างสำหรับคิดเรื่องการจัดห้อง ไม่มีรายละเอียดโครงสร้าง ฐานราก ระบบไฟ หรือระบบน้ำ ถ้าที่ดินของคุณต้องขออนุญาตหรือแจ้งการก่อสร้าง ท้องถิ่นจะขอแบบแปลนและผังบริเวณที่ละเอียดกว่านี้ อ่านขั้นตอนได้ที่ วางบ้านน็อคดาวน์ในที่ดิน ต้องขออนุญาตไหม

ส่วนคำถามว่าใครต้องลงนามในแบบ กฎกระทรวงกำหนดวิชาชีพสถาปัตยกรรมควบคุม พ.ศ. 2549 ยกเว้นงานออกแบบวางผังอาคารที่อยู่อาศัยส่วนบุคคลที่มีพื้นที่รวมไม่เกิน 150 ตร.ม. ไม่ให้นับเป็นงานที่ต้องใช้สถาปนิกผู้ได้รับใบอนุญาต ส่วนงานโครงสร้างอยู่ใต้อีกฉบับหนึ่ง คือกฎกระทรวงกำหนดสาขาวิชาชีพวิศวกรรมและวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม พ.ศ. 2565 ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่ 2 มกราคม 2566 อาคารที่สูงตั้งแต่ 3 ชั้น มีชั้นใดสูงตั้งแต่ 4 เมตร หรือมีระยะห่างระหว่างเสาตั้งแต่ 5 เมตร ถือเป็นงานวิศวกรรมควบคุม ถ้าผนังด้านยาว 6 เมตรไม่มีเสากลาง ระยะเสาจะเกินเกณฑ์นี้ จึงควรถามผู้ขายว่าระยะเสาของรุ่นนั้นเท่าไหร่ และให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นตอบว่าแบบต้องมีวิศวกรลงนามหรือไม่

ทั้งหมดนี้เป็นข้อมูลทั่วไปที่ตรวจในเดือน พ.ย. 2569 ใช้แทนคำปรึกษาทางกฎหมายไม่ได้ วิธีที่ง่ายที่สุดคือให้ผู้ขายระบุในใบเสนอราคาว่าจะส่งแบบชุดใดให้ เช่น แปลนพื้น รูปด้าน แบบฐานราก และรายการคำนวณ

คำถามที่พบบ่อย