ร้านค้าน็อคดาวน์และตู้ขายของ เลือกขนาดและแบบให้เหมาะกับร้าน

ซุ้มขายของพับได้ หรือร้านค้าน็อคดาวน์ เลือกแบบไหน

ขึ้นกับว่าจะขายที่จุดเดิมทุกวันหรือไม่ ถ้าขายตลาดนัดสัปดาห์ละไม่กี่วันและต้องขนของกลับทุกครั้ง ซุ้มพับหรือเต็นท์พับใช้เงินน้อยกว่ามาก ถ้ามีจุดขายประจำ เช่น หน้าบ้านหรือที่ดินริมถนน ร้านค้าน็อคดาวน์หรือตู้ขายของที่ตั้งทิ้งไว้ได้จะไม่ต้องจัดร้านใหม่ทุกเช้า และเดินไฟสำหรับเครื่องที่กินไฟมากได้ถาวร

เรื่อง	ซุ้มพับ หรือเต็นท์พับ	ตู้หรือร้านน็อคดาวน์
การตั้งร้าน	กางและเก็บเองทุกวัน	ยกมาวางครั้งเดียวด้วยรถติดเครน
ราคาที่ประกาศ	เต็นท์พับ 2×2 ม. ราว 1,400–2,000 บาท	ซุ้ม 2×2 ม. ราว 29,900 บาทขึ้นไป
ไฟและน้ำ	ใช้ไฟที่ตลาดจัดให้ หรือไม่มีเลย	เดินสายไฟ ซิงก์ และท่อน้ำทิ้งแบบถาวรได้

มาตรา 38 ของ พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 แยกการขายของในตลาดออกจากเรื่องสถานที่จำหน่ายอาหาร ผู้ขายในตลาดจึงทำตามกฎของตลาดนั้น ส่วนการตั้งแผงบนทางเท้าหรือที่สาธารณะต้องได้รับอนุญาตจากท้องถิ่นก่อน

ขนาดตู้ขายของที่พบบ่อย ใส่อะไรได้บ้าง

ขนาดในประกาศมีตั้งแต่ราว 1.5×1.8 ถึง 3×7 เมตร สิ่งที่ควรดูก่อนคือความลึกจากช่องขายถึงผนังหลัง ซึ่งต้องแบ่งเป็นเคาน์เตอร์หน้า ทางเดิน และเคาน์เตอร์หลัง

ลองคิดเป็นตัวเลข: ตู้ครัวสำเร็จรูปรุ่นหนึ่งที่ขายในไทยลึก 60 ซม. ตู้ขายของลึก 2 เมตรที่มีเคาน์เตอร์แบบนี้ทั้งหน้าและหลังจะเหลือทางเดินราว 80 ซม. ก่อนหักผนัง แนวทางวางแผนครัวของสมาคมครัวและห้องน้ำแห่งชาติของสหรัฐอเมริกาแนะนำทางเดินระหว่างเคาน์เตอร์อย่างน้อย 107 ซม. สำหรับคนเดียว และ 122 ซม. ถ้ามีหลายคน ถ้าจะให้ 2 คนสวนกันได้ ความลึกภายในต้องได้ราว 0.60 + 1.22 + 0.60 = 2.42 เมตร

ขนาด	คนทำงาน	เหมาะกับ
1.5×1.8 ม.	1 คน	เครื่องดื่มชงง่าย หรือสินค้าที่ไม่ใช้น้ำ
2×2 ม.	1 คน	กาแฟ ชา น้ำปั่น มีซิงก์เล็กและตู้แช่ 1 ใบ
2×3 ม.	1–2 คน	เมนูมากขึ้น หรือมีชั้นวางสินค้าด้านข้าง
3×3 ถึง 3×4 ม.	2 คน	อาหารที่ต้องเตรียม หรือร้านที่ลูกค้าเดินเข้าไปเลือกของ

ช่องขายควรหันไปทางที่คนเดินมา และหน้าร้านต้องมีที่ให้คิวยืนโดยไม่ล้นลงทางรถ ถ้าลูกค้าเดินเข้าไปในร้าน แนวทางเดียวกันแนะนำทางเดินกว้างอย่างน้อย 91 ซม.

หน้าร้าน ช่องขาย และความสูงเคาน์เตอร์

บานกระทุ้งหรือบานยกขึ้น: เปิดแล้วเป็นกันสาดให้ลูกค้า ปิดแล้วเป็นผนังทึบ ถามว่ามีตัวค้ำบานและกลอนล็อกจากด้านในหรือไม่
บานเลื่อน: ไม่ยื่นออกนอกร้าน เหมาะกับจุดที่ชิดทางเดิน แต่บานเลื่อนสองบานเปิดได้ราวครึ่งกรอบ และไม่ช่วยกันฝนให้คิว
หน้ากระจก: โชว์สินค้าได้ดี แต่ถ้าหันทิศตะวันตก แดดบ่ายจะเข้าเต็มที่

ตู้ครัวรุ่นที่ยกตัวอย่างสูง 82.5 ซม. แนวทางของสมาคมเดียวกันเสนอเคาน์เตอร์สองระดับ คือ 71–91 ซม. และ 91–114 ซม. ร้านเล็กใช้ระดับต่ำไว้ชงและเตรียม ระดับสูงไว้เป็นขอบรับเงินหรือส่งแก้วได้ ถ้าขายอาหารหรือเครื่องดื่ม กฎกระทรวงสุขลักษณะของสถานที่จำหน่ายอาหาร พ.ศ. 2561 กำหนดให้เก็บภาชนะอุปกรณ์และวางเครื่องดื่มที่ชงขายสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า 60 ซม. ส่วนถังน้ำแข็งต้องตั้งสูงจากพื้นอย่างน้อย 15 ซม. และปากถังสูงอย่างน้อย 60 ซม. ชั้นที่เตี้ยกว่านี้จึงควรเก็บของอย่างอื่น

ไฟฟ้า: รวมวัตต์ของเครื่องทุกตัวก่อนสั่งทำ

ตัวอย่างเป็นร้านกาแฟในตู้ 2×2 เมตร ใช้กำลังไฟตามสเปกสินค้าที่ขายในไทย ตรวจเมื่อ พ.ย. 2569

เครื่อง	กำลังไฟตามสเปก
เครื่องชงเอสเพรสโซ หัวชงเดียว หม้อต้มแยก 2 ใบ	3,350 วัตต์
เครื่องปั่น 2 ลิตร	1,400 วัตต์
เครื่องบดเมล็ดกาแฟ	350 วัตต์
ตู้แช่เครื่องดื่ม 1 ประตู 338 ลิตร	290 วัตต์
ตู้แช่แข็งฝาทึบ 7 คิว	100 วัตต์
ชุดรางหลอด LED 18 วัตต์ 3 ชุด	54 วัตต์
รวม	5,544 วัตต์

หารด้วยแรงดันไฟบ้าน 220 โวลต์ ได้ราว 25 แอมแปร์เมื่อทุกเครื่องทำงานพร้อมกัน ถ้าเพิ่มแอร์ 9,000 บีทียูซึ่งสเปกส่วนใหญ่ระบุราว 800–1,000 วัตต์ จะขึ้นไปราว 29–30 แอมแปร์ บทความแนะนำการเลือกมิเตอร์อธิบายว่ามิเตอร์ 5(15) เหมาะกับการใช้ไฟไม่เกิน 10 แอมแปร์ และ 15(45) เหมาะกับ 11–30 แอมแปร์ ร้านนี้จึงอยู่ปลายช่วงของ 15(45) ขั้นตอนขอมิเตอร์อ่านที่ การขอมิเตอร์ไฟฟ้าและน้ำประปา

แยกวงจร: ให้ช่างไฟแยกวงจรเครื่องที่กินไฟมาก เช่น เครื่องชงและแอร์ และเลือกสายกับเบรกเกอร์จากรายการเครื่องจริง ส่งผังวางเครื่องให้ผู้ขายก่อนผลิตด้วย
เครื่องตัดไฟรั่ว: ข้อกำหนดการติดตั้งไฟฟ้าที่ใช้ในไทยให้วงจรที่จ่ายไฟนอกอาคาร และเต้ารับที่ห่างขอบอ่างล้างไม่เกิน 1.5 เมตร มีเครื่องตัดไฟรั่วขนาดไม่เกิน 30 มิลลิแอมแปร์ และต้องมีสายดิน

น้ำดี น้ำทิ้ง และที่ล้างมือ

กฎกระทรวงฉบับเดียวกันมีหลายข้อที่ต้องเตรียมไว้ในตัวร้าน

น้ำใช้: ต้องเป็นน้ำประปา ถ้าในพื้นที่ไม่มีประปา ให้ใช้น้ำคุณภาพเทียบเท่าหรือตามคำแนะนำของเจ้าพนักงานสาธารณสุข (ข้อ 15)
ที่ล้างมือ: บริเวณทำหรือปรุงอาหารต้องมีที่ล้างมือ (ข้อ 3) ถ้าพื้นที่พอ ให้แยกจากซิงก์ล้างแก้ว
น้ำทิ้งที่มีไขมัน: ต้องผ่านถังหรือบ่อดักไขมันก่อนลงทางระบายน้ำ และพื้นรอบร้านต้องไม่มีน้ำขัง (ข้อ 6)
เตาแก๊ส: ร้านที่ใช้เชื้อเพลิงต้องมีอุปกรณ์ป้องกันอัคคีภัย (ข้อ 8) และควรถามชนิดไส้ฉนวนของผนัง ดูเพิ่มที่ โครงสร้างบ้านน็อคดาวน์ ทำจากอะไร ดูยังไงว่าแข็งแรง

ถ้าท่อประปาไปไม่ถึง ใช้ถังเก็บน้ำกับปั๊มได้ แต่ต้องมีที่วางถังและปลั๊กสำหรับปั๊ม วิธีเดินท่อและความลาดของท่อใช้หลักเดียวกับ ห้องน้ำสำเร็จรูป ติดตั้งอย่างไร ต่อท่อแบบไหน

ความร้อนของคนที่อยู่ในตู้

ฉนวน: ซุ้มราคาหลักหมื่นหลายรุ่นใช้ผนังเมทัลชีตหรือแผ่นบอร์ดชั้นเดียว ถามว่าหลังคามีฉนวนหรือไม่
ทิศ: คู่มือบ้านเย็นของผู้ผลิตวัสดุก่อสร้างรายหนึ่งในไทยแนะนำให้กันแดดผนังทิศใต้และทิศตะวันตกเป็นพิเศษ ถ้าเลือกได้ อย่าให้ช่องขายหันทิศตะวันตก
กันสาด: บานกระทุ้งหรือผ้าใบช่วยบังทั้งช่องขายและที่ยืนรอ
แอร์: ผู้ผลิตแอร์รายหนึ่งใช้สูตรพื้นที่ × 800 บีทียูสำหรับห้องทำงาน บวกอีก 100 ต่อ ตร.ม. ถ้าอยู่ใต้หลังคา ตู้ 2×2 เมตรมีพื้นที่ภายในราว 3.6 ตร.ม. คิดได้ราว 3,200 บีทียู ต่ำกว่าขนาดเล็กสุดที่ขายทั่วไปคือ 9,000 บีทียู แต่ถ้าช่องขายเปิดทั้งวัน ความเย็นจะไหลออกตลอด

ราคาที่ผู้ขายประกาศ แยกตามขนาด

แบบ	ราคาที่ประกาศ	สิ่งที่ยังไม่รวม
เต็นท์พับ 2×2 ม. โครงเหล็ก หลังคาผ้า	ราว 1,400–2,000 บาท	ไม่มีผนัง พื้น ไฟ หรือที่ล็อก
ซุ้ม 1.5×1.8 ม. เมทัลชีต มีเคาน์เตอร์	ราว 25,900 บาท	ค่าส่ง และไม่ระบุระบบไฟ
ซุ้มหรือตู้ 2×2 ม.	ราว 29,900–45,990 บาท	บางรายรวมไฟ ปลั๊ก 3 จุด และซิงก์ บางรายไม่รวมไฟ ค่าส่งต้องถาม
ตู้ 2.2×2.2 ม. ผนังบอร์ดชั้นเดียว บานกระทุ้ง 3 บาน มีไฟและซิงก์	ราว 42,000 บาท	ป้าย ของตกแต่ง และค่าส่ง
ซุ้ม 2×3 ม. เมทัลชีต	ราว 42,900 บาท	ค่าส่ง
ร้าน 3×3 ม. ผนังฉนวนทั้งหลัง	เริ่ม 149,999–169,999 บาท	ส่งฟรีเฉพาะกรุงเทพฯ และปริมณฑล
ร้านหรือคาเฟ่ 3×7 ม. มีห้องน้ำ	เริ่มราว 199,000–259,000 บาท	ไม่แจกแจงรายการที่รวม ผู้ซื้อเตรียมฐานรองเอง

เก็บข้อมูลวันที่ 12 พ.ย. 2569 จากหน้าประกาศขายของร้านในประเทศ ทั้งเว็บไซต์ร้านและตลาดออนไลน์ ตัวเลขเป็นตัวอย่างและเปลี่ยนได้ ทีมงานไม่ได้ติดต่อขอราคาจริงจากผู้ขาย และแทบทุกประกาศไม่บอกเรื่อง VAT รุ่นหลักหมื่นใช้ผนังชั้นเดียว รุ่นหลักแสนเป็นผนังฉนวน จึงต้องเทียบสเปกไปพร้อมราคา

ที่ตั้งร้าน ป้าย และการย้ายในภายหลัง

ที่ดินของตัวเอง: ถามสีผังเมืองว่าเปิดร้านค้าได้หรือไม่ และถ้าอยู่ในหมู่บ้านจัดสรร ให้ดูข้อบังคับของนิติบุคคลด้วย
ที่ดินเช่า: ทำสัญญาเป็นหนังสือ ระบุระยะเวลา ค่าไฟค่าน้ำ มิเตอร์อยู่ในชื่อใคร เจ้าของที่จะเซ็นหนังสือยินยอมให้ยื่นเรื่องกับท้องถิ่นหรือไม่ และเลิกเช่าแล้วใครจ่ายค่ายกร้าน
ป้ายชื่อร้าน: เสียภาษีป้ายกับท้องถิ่นปีละครั้ง อัตราที่ใช้ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2564 สำหรับป้ายข้อความคงที่ คือ อักษรไทยล้วน 5 บาท และไทยปนต่างประเทศ 26 บาท ต่อ 500 ตร.ซม. ขั้นต่ำป้ายละ 200 บาท ป้าย 60×200 ซม. ที่มีอังกฤษปนจึงเป็น 24 หน่วย × 26 = 624 บาท อัตรานี้เป็นข้อมูล ณ พ.ย. 2569 และอาจเปลี่ยนได้
การย้ายร้าน: ผู้ขายรายหนึ่งประกาศค่ายกและขนย้ายราว 4,500–20,000 บาทตามระยะทาง ทางเข้าต้องให้รถติดเครนถึง และควรรวมจุดต่อสายไฟกับท่อน้ำไว้ที่เดียวให้ปลดได้เร็ว เรื่องทางรถและฐานรองอ่านที่ เตรียมพื้นที่ก่อนติดตั้ง: พื้น ฐานรอง และทางเข้ารถ

ใบอนุญาตที่ควรถามก่อนเปิดร้าน

พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 มาตรา 38 แบ่งสถานที่จำหน่ายอาหารตามพื้นที่ ถ้าเกิน 200 ตร.ม. ต้องขอใบอนุญาตจากท้องถิ่น ถ้าไม่เกิน 200 ตร.ม. ต้องแจ้งเพื่อขอหนังสือรับรองการแจ้งก่อนเปิด ตู้ขายของแทบทุกขนาดอยู่ในกลุ่มหลัง คู่มือประชาชนของเทศบาลแห่งหนึ่งระบุว่ายื่นแจ้งครบแล้วเปิดกิจการได้ทันที ค่าธรรมเนียมเป็นไปตามข้อบัญญัติของแต่ละท้องถิ่น และกฎกระทรวงปี 2561 ข้อ 21 กำหนดให้ผู้ประกอบกิจการและผู้สัมผัสอาหารต้องผ่านการอบรม

ตัวร้านที่คนเข้าไปใช้สอยได้ กฎหมายควบคุมอาคารอาจนับเป็นอาคารด้วย ดูรายละเอียดที่ วางบ้านน็อคดาวน์ในที่ดิน ต้องขออนุญาตไหม ร้านที่ขายสินค้าอื่นที่ไม่ใช่อาหาร ให้ถามเรื่องทะเบียนพาณิชย์ด้วย ข้อมูลส่วนนี้เป็นภาพรวม ณ พ.ย. 2569 และไม่ใช่การให้คำปรึกษาด้านกฎหมาย ให้นำผังร้านไปถามเทศบาล อบต. หรือสำนักงานเขตก่อนตกลงสั่งทำกับผู้ขาย

คำถามที่พบบ่อย

ร้านน็อคดาวน์ งบ 30,000 บาท ได้แบบไหน

ประกาศที่เราเห็นมีซุ้ม 1.5×1.8 เมตรราว 25,900 บาท และ 2×2 เมตรราว 29,900 บาท แต่ยังไม่รวมค่าส่งและระบบไฟ เมื่อบวกเข้าไป งบจะเกิน 30,000 บาท ทางเลือกอื่นดูที่ บ้านน็อคดาวน์ งบ 20,000–30,000 บาท

เอาห้องน็อคดาวน์ธรรมดามาทำร้านได้ไหม

ได้ แต่ต้องมีช่องขาย เคาน์เตอร์ และปลั๊กเพิ่ม ควรสั่งตั้งแต่ตอนผลิต เพราะการตัดผนังภายหลังอาจกระทบโครงและการรับประกัน

ขายอาหารหน้าบ้านต้องแจ้งใครบ้าง

ถ้าตั้งร้านในที่ดินของตัวเองและพื้นที่ไม่เกิน 200 ตร.ม. ให้แจ้งเทศบาล อบต. หรือสำนักงานเขต เพื่อขอหนังสือรับรองการแจ้ง ถ้าแผงยื่นออกไปบนทางเท้าหรือถนนสาธารณะ ต้องขออนุญาตแยกอีกเรื่อง

ร้านกาแฟน็อคดาวน์ควรใช้มิเตอร์แยกจากบ้านไหม

ถ้าร้านอยู่ไกลตู้ไฟของบ้าน อยู่บนที่เช่า หรืออยากแยกค่าไฟร้านออกจากบ้าน มิเตอร์แยกจัดการง่ายกว่า ร้านที่ติดบ้านและใช้ไฟไม่มากอาจเดินวงจรแยกจากตู้ไฟเดิมได้ ถ้ามิเตอร์เดิมรับไหว

สรุปสั้น ๆ