เลือกโรงงานหรือผู้รับทำบ้านน็อคดาวน์ ดูอะไรก่อนจ่ายมัดจำ

โรงงาน ตัวแทน หรือร้านเชื่อม ผู้ขาย 3 แบบต่างกันอย่างไร

ก่อนจ่ายมัดจำ ควรตอบ 5 คำถามนี้ให้ได้ ใครเป็นคนผลิตจริง ธุรกิจมีตัวตนตามทะเบียนหรือไม่ เคยเห็นงานที่ทำเสร็จแล้วหรือยัง ใบเสนอราคาเขียนสเปกเป็นตัวเลขหรือเปล่า และเงินแต่ละงวดผูกกับงานส่วนไหน เราไม่แนะนำบริษัทใด แต่บทความนี้ให้เกณฑ์เดียวกันสำหรับดูโรงงานผลิตบ้านน็อคดาวน์ บริษัทรับทำบ้านน็อคดาวน์ หรือช่างที่รับสร้างบ้านน็อคดาวน์ในพื้นที่

คนที่ขายให้คุณไม่จำเป็นต้องเป็นคนผลิต ให้ถามตรง ๆ ว่าโครงเชื่อมที่ไหน และใครมาติดตั้ง

ไม่มีแบบไหนดีกว่าเสมอ สิ่งที่ต้องรู้ให้ชัดคือใครรับผิดชอบเมื่อมีปัญหา และชื่อนั้นต้องอยู่ในสัญญา

ตรวจบริษัทรับทำบ้านน็อคดาวน์ด้วยระบบของรัฐ

ขอชื่อนิติบุคคลเต็ม เลขทะเบียน 13 หลัก และที่อยู่สำนักงานจากผู้ขาย แล้วตรวจเองตามลำดับนี้

1. DBD DataWarehouse+ ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า: พิมพ์ชื่อหรือเลขทะเบียนนิติบุคคล ระบบแสดงสถานะ ที่ตั้ง ทุนจดทะเบียน ประวัติการเปลี่ยนแปลง และตัวเลขสำคัญจากงบการเงิน กรมฯ แจ้งว่าตรวจได้ตลอด 24 ชั่วโมงโดยไม่มีค่าใช้จ่าย
2. ดูสถานะ: ควรเป็นนิติบุคคลที่ยังดำเนินกิจการอยู่ นิติบุคคลที่ถูกขีดชื่อเป็นร้างจะทำนิติกรรมใด ๆ ไม่ได้อีก ถ้าเห็นสถานะเลิกหรือร้าง อย่าจ่ายเงินในนามนั้น
3. เทียบชื่อ: ชื่อในทะเบียนควรตรงกับชื่อบนใบเสนอราคา สัญญา และบัญชีที่ให้โอนเงิน
4. ระบบค้นหาผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มของกรมสรรพากร: ค้นด้วยเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักหรือชื่อผู้ประกอบการ ผลจะแสดงสาขา ชื่อสถานประกอบการ ที่อยู่ และวันที่จดทะเบียน โดยแสดงเฉพาะรายที่ยังประกอบกิจการอยู่
5. ถ้าใบเสนอราคาบวก VAT 7%: ผู้ขายควรค้นเจอในระบบของกรมสรรพากร ถ้าค้นไม่เจอ ให้ถามเหตุผลก่อนจ่ายเงิน

ผลการค้นเป็นแค่ส่วนหนึ่งของการตรวจ ธุรกิจที่จดทะเบียนถูกต้องก็ยังทำงานไม่ดีได้ ส่วนร้านที่เป็นบุคคลธรรมดาจะไม่อยู่ในระบบนิติบุคคล และร้านเล็กอาจไม่ได้จด VAT กรณีนี้ให้ทำสัญญากับเจ้าของร้านตัวจริง ขอสำเนาบัตรประชาชน และไปดูร้านด้วยตัวเอง

ไปดูโรงงานหรือบ้านที่ทำเสร็จแล้ว ดูอะไรนอกจากตัวบ้าน

การไปดูของจริงบอกได้ว่าผู้ขายมีที่ทำงานจริงและทำงานแบบนี้เป็นประจำ ให้นัดล่วงหน้าและไปในวันทำงาน

• งานที่กำลังทำ: มีโครงที่กำลังเชื่อมหรือบ้านที่รอส่งไหม ถ้ามีแต่สำนักงานกับรูปในโทรศัพท์ ให้ถามว่าผลิตที่ไหน
• วัสดุที่กองอยู่: เหล็กและแผ่นผนังในโรงงานตรงกับสเปกในใบเสนอราคาที่ได้รับไหม
• บ้านที่ส่งมอบแล้ว: ขอดูหลังที่ใช้งานมาสักระยะ จะเห็นสนิม รอยรั่ว และประตูที่เริ่มฝืดได้ชัดกว่าบ้านตัวอย่าง
• คนที่จะมาติดตั้ง: เป็นพนักงานของผู้ขายหรือผู้รับเหมาช่วง และใครรับผิดชอบถ้าของเสียหายระหว่างติดตั้ง

ส่วนการตรวจโครงเหล็ก รอยเชื่อม และรอยต่อด้วยตาตัวเอง ใช้รายการในบทความ โครงสร้างบ้านน็อคดาวน์ ทำจากอะไร ดูยังไงว่าแข็งแรง ได้เลย

ใบเสนอราคาควรมีอะไรบ้าง

ใบเสนอราคาที่เทียบกันได้ต้องเขียนเป็นตัวเลข ไม่ใช่คำว่าแข็งแรงหรือเกรดดี ถ้าได้มาแค่รูปกับราคารวม ให้ขอรายการแยก

ระยะเวลาผลิตที่ผู้ขายประกาศต่างกันมาก ตั้งแต่โครงสั่งทำรอราว 1 สัปดาห์ ห้องเล็กส่งภายใน 15 วัน ไปจนถึงบ้านทั้งหลังที่ผู้ผลิตรายหนึ่งบอกว่าไม่เกิน 60 วันตามแบบ ให้เขียนวันส่งมอบเป็นวันที่ ไม่ใช่แค่คำว่าเร็ว

เมื่อได้ใบเสนอราคาหลายราย ให้เทียบทีละบรรทัด ถ้ารายหนึ่งถูกกว่ามาก ให้หาว่าบรรทัดไหนหายไป ตัวอย่างราคาวัสดุดูได้ที่ บ้านน็อคดาวน์ งบ 20,000–30,000 บาท ได้อะไรบ้าง

แบ่งจ่ายเป็นงวด ผูกกับงานที่เสร็จ

เราไม่พบสัดส่วนมัดจำมาตรฐานที่ใช้ได้ทุกกรณี เงื่อนไขที่ประกาศก็ต่างกัน ผู้ผลิตแผ่นผนังรายหนึ่งให้ชำระเงินสดเต็มจำนวน ผู้ขายห้องเล็กบางรายให้จ่ายเป็นงวดตามงานหน้างาน และบางรายเก็บเงินปลายทาง

หลักที่ควรยึดคือเงินแต่ละงวดต้องตรงกับงานที่ตรวจได้ ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจการรับจ้างก่อสร้างอาคารเพื่อการอยู่อาศัยเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา พ.ศ. 2559 ข้อ 3 (4) ก็กำหนดให้สัญญาประเภทนั้นระบุงวดงานกับการชำระเงินให้ได้สัดส่วนกับเนื้องานในแต่ละงวด ตัวอย่างการแบ่งงวด

1. วันเซ็นสัญญา: มัดจำเพื่อให้ผู้ขายเริ่มสั่งวัสดุ
2. โครงเสร็จ: ไปดูเอง หรือขอรูปและวิดีโอที่เห็นทั้งหลัง
3. ของถึงที่ดิน: ตรวจจำนวนชิ้นและรอยเสียหายก่อนเซ็นรับ
4. ติดตั้งเสร็จ: ไล่ตรวจจนรายการที่ต้องแก้ครบ แล้วจึงจ่ายงวดสุดท้าย

โอนเข้าบัญชีที่ชื่อตรงกับคู่สัญญาเท่านั้น และเก็บสลิป ใบเสร็จ และข้อความที่คุยกันไว้ทุกครั้ง

สัญญาควรเขียนอะไรไว้

สัญญาต้องตอบได้ว่าใครทำอะไร เสร็จเมื่อไหร่ และถ้าไม่เป็นตามนั้นจะเกิดอะไรขึ้น

• คู่สัญญา: ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัว ถ้าเป็นนิติบุคคลให้แนบหนังสือรับรองการจดทะเบียน
• สิ่งที่ซื้อ: แนบใบเสนอราคา แบบแปลน และรายการวัสดุไว้ท้ายสัญญา
• วันส่งมอบและค่าปรับ: วันที่ชัดเจน ค่าปรับรายวันถ้าส่งช้า และสิทธิยกเลิกถ้าช้าเกินกำหนด
• การรับประกัน: ครอบคลุมส่วนไหน เช่น โครงสร้าง รั่วซึม ระบบไฟ นานกี่ปี เริ่มนับวันไหน และแจ้งซ่อมทางใด
• งานหน้างาน: ใครเตรียมฐานรอง ใครจัดรถเครน ใครต่อไฟ และใครจ่ายถ้ารถเข้าไม่ได้ เรื่องที่ต้องเตรียมอ่านได้ที่ เตรียมพื้นที่ก่อนติดตั้ง: พื้น ฐานรอง และทางเข้ารถ
• การแก้แบบและการคืนเงิน: ถ้าเปลี่ยนแบบระหว่างผลิตคิดเงินเพิ่มอย่างไร และถ้ายกเลิกจะคืนเงินส่วนไหน

ระยะรับประกันที่ผู้ขายให้ต่างกันมาก ประกาศห้องเล็กรายหนึ่งรับประกันสินค้า 1 ปี ส่วนผู้ผลิตบ้านรายหนึ่งให้สัมภาษณ์ว่ารับประกันโครงสร้าง 3–5 ปี และรั่วซึม 1 ปี คำพูดในแชตไม่พอ ต้องเขียนไว้ในสัญญาหรือใบรับประกัน

ถ้าเป็นการจ้างสร้างอาคารใหม่ทั้งหลังให้ผู้บริโภคใช้อยู่อาศัย ประกาศฉบับข้างต้น ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่ 1 มกราคม 2560 กำหนดให้สัญญาต้องมีข้อความบางข้อ เช่น ผู้ประกอบธุรกิจต้องรับผิดในความชำรุดบกพร่องของโครงสร้างไม่น้อยกว่า 5 ปี และส่วนควบหรืออุปกรณ์สำคัญไม่น้อยกว่า 1 ปีนับแต่วันรับมอบ ค่าปรับเมื่อสร้างล่าช้าไม่ต่ำกว่าร้อยละ 0.01 ของราคาต่อวัน และห้ามใช้ข้อสัญญาว่าจะไม่คืนเงินไม่ว่ากรณีใด การซื้อบ้านสำเร็จรูปจากโรงงานจะเข้าข่ายหรือไม่ขึ้นกับลักษณะสัญญา ให้สอบถาม สคบ. ย่อหน้านี้ให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ได้เป็นคำแนะนำทางกฎหมาย ถ้าต้องขออนุญาตก่อสร้าง ให้ระบุว่าใครเตรียมแบบ อ่านเพิ่มที่ วางบ้านน็อคดาวน์ในที่ดิน ต้องขออนุญาตไหม

สัญญาณที่ควรหยุดก่อนโอนเงิน

• ไม่มีที่อยู่ที่ไปดูได้ หรือเลี่ยงทุกครั้งที่ขอนัดดูงาน
• เร่งให้โอนวันนี้ โดยอ้างว่าโปรโมชันจะหมดหรือคิวจะเต็ม
• ราคาต่ำกว่ารายอื่นมากแต่ไม่มีสเปก เช่น ประกาศบ้าน 3×6 เมตรราคา 25,000 บาทที่บอกว่ามีครบทั้งผนัง พื้น ไฟ ประตู หน้าต่าง แต่ไม่ให้ตัวเลขความหนาเลย
• ติดต่อได้ทางแชตเท่านั้น ไม่มีชื่อนิติบุคคล หรือชื่อบัญชีไม่ตรงกับชื่อผู้ขาย
• ราคาบนหัวประกาศไม่ตรงกับราคาในข้อความ
• ไม่ยอมออกใบเสนอราคาหรือทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร
• สถานะในทะเบียนเป็นเลิกกิจการหรือร้าง

เจอข้อใดข้อหนึ่งไม่ได้แปลว่าถูกโกงเสมอไป แต่พอเป็นเหตุผลให้หยุดถามให้ชัดก่อน

ถ้ามีปัญหา ร้องเรียนที่ไหน

เริ่มจากแจ้งผู้ขายเป็นลายลักษณ์อักษรว่าอะไรไม่ตรงกับสัญญา และให้เวลาแก้ ถ้าไม่ได้ผล หน่วยงานหลักคือสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค หรือ สคบ.

• สิ่งที่ สคบ. ทำ: ตามเว็บไซต์ของ สคบ. ศูนย์รับเรื่องร้องทุกข์ผู้บริโภคให้คำปรึกษา รับเรื่อง คัดกรอง ส่งต่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และติดตามผลให้ผู้ร้อง ในต่างจังหวัดยังมีคณะอนุกรรมการไกล่เกลี่ยเรื่องราวร้องทุกข์ประจำจังหวัด
• ฟ้องคดีแทน: พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 39 ให้เจ้าหน้าที่คุ้มครองผู้บริโภคฟ้องคดีแทนผู้บริโภคได้ เมื่อคณะกรรมการเห็นว่าเป็นประโยชน์ และได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียม แต่ สคบ. ดูด้วยว่าคดีเป็นประโยชน์กับผู้บริโภคโดยรวมหรือไม่
• ช่องทาง: ระบบร้องทุกข์ออนไลน์ของ สคบ. มี 3 ขั้น คือเข้าสู่ระบบ กรอกข้อมูลผู้ถูกร้อง และติดตามสถานะ ส่วนในต่างจังหวัด สคบ. ระบุช่องทางไว้ที่ศาลากลางทุกจังหวัด
• หลักฐานที่ควรเตรียม: สัญญา ใบเสนอราคา สลิปโอนเงิน ใบเสร็จ ข้อความแชต และรูปถ่ายปัญหาพร้อมวันที่

ถ้าเป็นการหลอกให้โอนเงินแล้วไม่ส่งของเลย ให้แจ้งความกับตำรวจด้วย

คำถามที่พบบ่อย